การปลูกผักปลอดสารพิษ                            
 ที่มาของข้อมูล:
                                   จัดทำ  นันทกานต์ สุภวาลย์  
                                             ภูธเนศ       ทองใบ                                                                                                                                     ติยาภรณ์    เทียบที
                                            

     การปลูกผักปลอดสารพิษ                                                                                
        พืชผักเปนพืชอาหารที่คนไทยนิยมนํามาใชรับประทานกันมากเนื่องจากมีคุณคาทางอาการทั้ง วิตามินและแรธาตุตางๆ ที่เปนประโยชนตอรางกายสูง แตคานิยมในการบริโภคผักนั้น มักจะเลือก บริโภคผักที่สวยงามไมมีรองรอยการทําลายของหนอนและแมลงศัตรูพืช จึงทําใหเกษตรกรที่ปลูกผัก จะตองใชสารเคมีปองกันและกําจัดแมลงฉีดพนในปริมาณที่มาก เพื่อใหไดผักที่สวยงามตามความ ตองการของตลาด เมื่อผูซื้อนํามาบริโภคแลวอาจไดรับอันตรายจากสารพิษที่ตกคางอยูในพืชผักนั้นได เพื่อเปนการแกปญหาดังกลาว เกษตรกรจึงควรหันมา ทําการปลูกผักปลอกภัยจากสารพิษ โดยนําเอา วิธีการปองกันและกําจัดศัตรูพืชหลายวิธีมาประยุกตใชรวมกัน เปนการทดแทนหรือลดปริมาณการใช สารเคมีใหนอยลง เพื่อความปลอดภัยของเกษตรกร ผูบริโภคและสิ่งแวดลอม                                                                                                                                                           
ความหมายของการปลูกผักปลอดสารพิษ    ผักปลอดภัยจากสารพิษ หมายถึง ผลผลิตพืชผักที่ไมมีสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืชตกคาง อยู หรือมีตกคางอยูไมเกินระดับมาตรฐานที่กระทรวงสาธารณสุขกําหนดไว ในประกาศกระทรวง สาธารณสุข ฉบับที่ 163 พ.ศ. 2538 ลงวันที่ 28 เมษายน 2538 เรื่อง อาหารที่มีสารพิษตกคาง
ขอดีของการปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษ                                                                                          1. ทําใหไดพืชผักที่มีคุณภาพ ไมมีสารพิษตกคาง เกิดความปลอดภัยแกผูบริโภค                                     2. ชวยใหเกษตรกรผูปลูกผักมีสุขภาพอนามัยดีขึ้นเนื่องจากไมมีการฉีดพนสารเคมีปองกัน และกําจัดศัตรูพืช ทําใหเกษตรกรปลอดภัยจากสารพิษเหลานี้ดวย                                                                         3. ลดตนทุนการผลิตของเกษตรกรดานคาใชจายในการซื้อสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืช                   4. ลดปริมาณการนําเขาสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืช                                                                         5. เกษตรกรจะมีรายไดเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากผลผลิตที่ไดมีคุณภาพ ทําใหสามารถขายผลผลิต ไดในราคาสูงขึ้น                                                                                                                                               6. ลดปริมาณสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืชที่จะปนเปอนเขาไปในอากาศและนํ้า ซึ่งเปน การอนุรักษทรัพยากรธรรมชาติและลดมลพิษของสิ่งแวดลอมไดทางหนึ่ง
วิธีการผลิตผักปลอกภัยจากสารพิษ
                                   
ในการปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษนั้น จะใชหลักการปลูกพืชผักโดยการใชสารเคมีในการผลิต ใหนอยที่สุด หรือใชตามความจําเปนและจะใชหลัก “การปองกันและกําจัดศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน หรือไอพีเอ็ม” แทนแตการที่จะปองกันและกําจัดศัตรูพืชใหไดผลนั้นจะตองเลือกวิธีที่ประหยัดเหมาะสม และมีประสิทธิภาพ ซึ่งผูปลูกจะตองเขาใจเรื่องตางๆ ที่เกี่ยวของ ดังนี้
1. สาเหตุการระบาดของศัตรูพืช                                                                                                        1.1 ศัตรูพืชเคลื่อนยายจากแหลงหนึ่งไปยังอีกแหลงหนึ่ง ที่มีความเหมาะสมมากกวา ทําใหมี การขยายพันธุและระบาดทําความเสียหายเพิ่มขึ้น                                                                                                     1.2 สภาพแวดลอมและสภาพทางนิเวศนเปลี่ยนแปลงไปทําใหศัตรูพืชมีการขยายพันธุไดดีขึ้น เพิ่มจํานวนมากขึ้น หรือมีผลตการพัฒนาสายพันธุใหมีความตานทาน และมีประสิทธิภาพในการเขา ทําลายมากขึ้น เชน การกําจัดงู ทําใหหนูระบาด การใชสารเคมี ทําใหแมลงที่กินแมลงศัตรูพืชตาย เปนตน                  1.3 สภาพแวดลอมทางเศรษฐกิจและสังคมของมนุษยที่เปลี่ยนแปลงไป ทําใหความตองการ ผลิตในการบริโภคเปลี่ยนไป ทําใหความตองการผลผลิตในการบริโภคเปลี่ยนไป ทําใหความตองการผล ผลิตที่แตกตางกันไปตามความตองการของบริโภค ทําใหบางครั้งรองรอยการทําลายของศัตรูพืชเพียงจุด เดียว ก็ถือวาผลผลิตตกเกรดไมไดมาตรฐาน มีการระบาดของศัตรูพืชได
2. การควบคุมศัตรูพืชใหประสบผลสําเร็จ มีหลักการงายๆ                                                             2.1 ตองปองกันไมใหเกิดโรคในแปลงปลูก เชน การใชพันธุที่ปราศจากโรคและแมลง การไม นําชิ้นสวนของพืชที่มีโรคแมลงเขามาในแปลงปลูก เปนตน                                                                                   2.2 ถามีศัตรูพืชเขามาในแปลงปลูกหรือแสดงอาการเปนโรคแลว ตองยับยั้งการแพรระบาด                     2.3 และถามีการระบาดแลวตองกําจัดใหหมดไป อยางไรก็ตามสาเหตุสําคัญที่กอใหเกิดการระบาดของศัตรูพืชในแปลงปลูก คือ ตัวเกษตรกรเอง ที่ละเลยการควบคุมดูแลทําใหศัตรูพืชสะสมในแปลงปลูก จนถึงระดับที่ไมสามารถควบคุมกําจัดได
                                             
3. วิธีการควบคุมศัตรูพืชอยางมีประสิทธิภาพ มีขั้นตอนดังนี้                                                            3.1 ตองศึกษาชนิดของศัตรูพืชในแปลงปลูกนั้นๆ กอน                                                                           3.2 สํารวจสถานการณศัตรูพืชในแปลงปลูก                                                                                               3.3 พิจารณาแนวโนมการระบาดของศัตรูพืชแลวจึงหาแนวทางปองกันและกําจัดตอไป                           3.4 เมื่อควบคุมการระบาดใหอยูในระดับที่ไมกอใหเกิดความเสียหายมากขึ้น แลวใหเลือกใชวิธี การที่เหมาะสมเพื่อลดปริมาณ หรือรักษาระดับการเขาทําลายใหคงที่หรือลดลง                                             3.5 ในกรณีที่ไมสามารถควบคุมสถานการณศัตรูพืชดวยวิธการอื่นๆ ไดมีความจําเปนที่จะตอง ใชสารเคมีใหเลือกใชสารเคมีที่ถูกตองเหมาะสมกับชนิดศัตรูพืชและการระบาดตามคําแนะนําวิธีการใช ในฉลาก
  4. ผลดีของการปองกันและกําจัดศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน                                                             4.1 ลดปริมาณศัตรูพืชใหตํ่ากวาระดับที่จะกอใหเกิดความเสียหายแกพืช                                               4.2 ลดปริมาณการใชสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืช                                                                               4.3 มีความปลอดภัยตอสุขภาพของเกษตรกรผูบริโภครวมไปถึงสภาพแวดลอม
5. วิธีการผสมผสานในการควบคุมศัตรูพืช
จะเปนการนําเอาวิธีการปองกันและกําจัดศัตรู พืชหลายวิธีมาประยุกตใชรวมกัน โดยวิธีการปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษนี้มีขอแนะนําใหเกษตรกร เลือกใชวิธีการปอกกันและกําจัดศัตรูพืช ทดแทนการใชสารเคมีดังนี้    
5.1  การเตรียมแปลงปลูก                                                                                                                       5.2 การเตรียมเมล็ดพันธุ                                                                                                                             5.3 การปลูกและการดูแล                                                                                                                           5.4 การใหธาตุอาหารเสริม                                                                                                                     5.5 การใชกับกัดกาวเหนียว                                                                                                                
5.6 การใชกับดักแสงไฟ                                                                                                                         5.7 การใชพลาสติกหรือฟางขาวคลุมแปลงปลูก                                                                                
 5.8 การปลูกผักในโรงเรือนมุงตาขายไนลอน                                                                                         5.9 การควบคุมโดยชีววิธี                                                                                                                       5.10 การใชสารสกัดจากพืช                                                                                                                   5.11 การใชสารเคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืช (กรณีที่ใชวิธีการปองกันและกําจัดศัตรูพืชขาง ตนไมไดผล)
การเตรียมแปลงปลูก                                                                                                                                          เนื่องจากเมล็ดพืชผักสวนใหญมีขนาดเล็ก มีระบบรากละเอียดออน ถาเกษตรกรเตรียมดินไมดี กอาจมีผลกระทบตอการงอกของเมล็ดและการเจริญเติบโตของพืชผักได ดังนั้น กอนการปลูกพืชควรมี การปรับสภาพดินใหเหมาะสมเสียกอน โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เคยมีการปลูกผักหรือพืชชนิดอื่นโดยการ ปลอยนํ้าใหทวมแปลงแลวสูบออก เพื่อใหนํ้าชะลางสารเคมีและกําจัดแมลงตางๆ ที่อาศัยอยูในดิน แลว จึงทําการไถพลิกหนาดินตากแดดไว เพื่อทําลายเชื้อโรคและแมลงศัตรูที่อาศัยอยูในดินอีกครั้ง จากนั้น เกษตรกรควรจะปรับสภาพความเปนกรดเปนดางของดินใหอยูในสภาพที่เปนกลาง โดยใชปูนขาว ปูนมารล หรือ แรโดโลไมทอัตรา 200-300 กิโลกรัม/ไร แลวรดนํ้าตามหลังจากการใสปูนขาวเพื่อ ปรับสภาพดินที่เปนกรดใหเปนกลางนอกจากนี้ควรเพิ่มความอุดมสมบูรณของดินดวยการใสปุยอินทรีย เชน ปุยคอก ปุยหมัก ในอัตรา 1,000-2,000 กิโลกรัม/ไร ซึ่งจะชวยใหตนพืชผักมีความแข็งแรง สามารถตานทานตอการเขาทําลายของโรคและแมลงได
การเตรียมเมล็ดพันธุ                                                                                                                                          กอนนําเมล็ดพันธุผักไปปลูกในแปลงปลูกหรือแปลงกลาเกษตรกรควรทําความสะอาดเมล็ด พันธุกอน ตามขั้นตอนดังนี้
                                                                                                                                                                     1. คัดแยกเมล็ดพันธุ โดยการคัดเมล็ดที่เสีย เมล็ดวัชพืชที่มีอยูปะปน และสิ่งเจือปนตางๆ ออก              2. แชเมล็ดพันธุในนํ้าอุน ที่อุณหภูมิ 50-55 องศาเซลเซียสเปนเวลา 15-30 นาทีจะชวย ลดปริมาณเชื้อโรคที่ติดมากับเมล็ดพันธุและยังกระตุนการงอกของเมล็ดอีกดวย                                                            3. ในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรครานํ้าคาง และโรคใบจุดควรคลุกเมล็ดพันธุดวยสารเคมี เชน เมทาแล็กซิน 35 เปอรเซ็นต SD (เอพรอน) และไอโปรไดโอน (รอฟรัล) อัตรา 10 กรัม / เมล็ด พันธุ1 กิโลกรัม
การปลูกและการดูแล                                                                                                                                          การเลือกวิธีการปลูก ระยะปลูกเปนเทาใดนั้นจะขึ้นอยูกับชนิดของพืชผักที่เกษตรกรเลือกปลูก แตมีขอแนะนํา คือ เกษตรกรควรปลูกผักใหมีระยะหางพอสมควร อยาใหแนนจนเกินไป เพื่อใหมีการ ระบายอากาศที่ดีเปนการปรับสภาพแวดลอมไมใหเหมาะสมตอการระบาดของโรค นอกจากนี้ควรหมั่น ตรวจแปลงอยูเสมอ โดยอาจเลือกสํารวจเปนจุดๆ ประมาณ 10-20 จุด/ไร ถาพบวามีการระบาดของ โรคและแมลงในระดับที่กอใหเกิดความเสียหายแกพืชผักนั้น ก็ควรดําเนินการกําจัดโรคและแมลงที่พบ ทันที
การใหธาตุอาหารเสริมแกพืช                                                                                                                                จะมีความจําเปนตอพืชผักในบางชนิดเทานั้น ทั้งนี้เพื่อสรางความตานทานโรคใหแกพืชนั้น เชน พืชในตระกูลกะหลํ่าจะตองการธาตุโบรอนเพื่อสรางความตานทานโรคไสกลวงดํา มะเขือเทศจะตองการ ธาตุแคลเซียมเพื่อสรางความตานทานโรคผลเนา เปนตน
การใชกับดักกาวเหนียว                                                                                                                                          กับดักกาวเหนียวนี้มีคุณสมบัติไมมีสีไมมีกลิ่น และไมมีพิษตอสิ่งแวดลอม จะใชในการควบคุม ปริมาณตัวเต็มวัยของแมลงศัตรูพืชไดหลายชนิด เชน เพลี้ยไฟ แมลงวันเจาะผล แมลงวันของหนอนชอน ใบ ผีเสื้อกลางวันชนิดตางๆ ทั้งของหนอนคืบและหนอนใย เปนตน โดยทั่วไปมักจะนิยมใชกาวเหนียวมา ทาบนวัสดุที่มีสีเหลือง เชน แผนพลาสติก หรือกระปองนํ้ามันเครื่อง เนื่องจากแมลงมักชอบสีเหลืองโดย กับดักนี้จะใชลอแมลงใหบินมาติดกาวเหนียวที่ทาไวสําหรับการติดตั้งนั้น ควรติดตั้งกับดักในแปลงผักให สูงประมาณ 30 เซนติเมตร หรือสูงกวายอดตนผักเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่แลว โดยจะใชกับดักประมาณ 60-80 กับดัก/พื้นที่ 1 ไร ในชวงที่มีการระบาดมาก (ฤดูรอน, ฤดูฝน) สวนในฤดูหนาวมีการระบาด นอย อาจใชเพียง 15-20 กับดัก/ไร
                    วิธีการทํากาวเหนียว วัสดุที่ใชประกอบดวย                                                                              1. นํ้ามันละหุง                  550                ซีซี                                                                                              2. นํ้ามันยางสน                380                กรัม                                                                                              3. ไขคารนัววา (Canova wax) 60 กรัม ขั้นแรกเคี่ยวนํ้ามันระหุงจนเดือดแลวจึงเติมนํ้ามันยางสนและไขคารนัววาลงไป คนชาๆ ใหเขา กันดีแลวจึงยกออกจากเตา ตั้งทิ้งไวใหเย็นกอนนําไปใชเปนกับดักกาวเหนียวตอไปการใชกับดักแสงไฟ                                                                                                                                             เปนการใชแสงไฟจากหลอดฟลูออรเรสเซนต (หลอดนีออน) หรือหลอดไฟแบล็คไลท ลอแมลง ในเวลากลางคืน เชน ผีเสื้อ หนอน กระทูหอม หนอนกระทูผัก ใหมาเลนไฟและตกลงในภาชนะที่บรรจุ นํ้ามันเครื่องหรือนํ้าที่รองรับอยูดานลาง การติดตั้งกับดักและแสงไฟจะติดตั้งประมาณ 2 จุด/พื้นที่ 1 ไร โดยติดตั้งใหสูงจากพื้นดินประมาณ 150 เซนติเมตร และใหภาชนะที่รองรับอยูหางจากหลอดไฟ 30 เซนติเมตรและควรปดสวนอื่นๆ ที่จะทําใหแสงสวางกระจายเปนบริเวณกวางเพื่อลอจับแมลงเฉพาะ ในบริเวณแปลง มิใชลอแมลงจากที่อื่นใหเขามาในแปลงการใชพลาสติกหรือฟางขาวคลุมแปลงปลูก                                                                                                           เปนการควบคุมปริมาณวัชพืชและเก็บรักษาความชื้นในดินไวไดนาน ทําใหประหยัดนํ้าที่ใชรด แปลงผัก การใชพลาสติกหรือฟางขาวคลุมแปลงปลูกนี้ ควรใชกับพืชผักที่มีระยะปลูกแนนอน ในแปลง ที่พบการระบาดของโรคที่มีเชื้อไวรัสเปนสาเหตุ และมีเพลี้ยออนหรือแมลงเปนพาหะ แนะนําใหใช พลาสติกที่มีสีเทา-ดํา โดยใหดานที่มีสีเทาอยูดานบน เนื่องจากสีเทาจะทําใหเกิดจากสะทอนแสง จึงชวยไลแมลงพาหนะไดการปลูกผักในโรงเรือนมุงตาขายไนลอน                                                                                                                    พื้นที่ที่จะใชปลูกผักในโรงเรือน ควรเปนพื้นที่ที่สามารถปลูกผักไดอยางตอเนื่อง ไมนอยกวา 3 ป เพื่อจะไดคุมคาตอการสรางโรงเรือนและการใชตาขายไนลอน โครงสรางของโรงเรือนอาจทําดวย เหล็กหรือไมก็ไดขึ้นอยูกับเกษตรกรวาตองการจะใชพื้นที่นี้ปลูกผักนานเทาใด สวนตาขายที่ใชนั้นจะใช มุงตาขายไนลอนที่มีขนาด 16 ชองตอความยาว 1 นิ้ว โดยมุงสีขาวมีความเหมาะสมกับการปลูกผัก เนื่องจากแสงผานไดเกือบปกติสวนมุงสีฟาไมคอยเหมาะสม เนื่องจากแสงผานไดเพียงรอยละ 70 เทา นั้น                             การปลูกผักในโรงเรือนมุงตาขายนี้ จะไมสามารถปองกันแมลงศัตรูพืชผักไดทุกชนิด มีเพียง หนอนผีเสื้อและดวงหมัดผัก เทานั้นที่สามารถปองกันได สวนเพลี้ยออน เพลี้ยไฟ หนอนแมลงวันชอบ ใบแมลงหวี่ขาวและไร ซึ่งเปนแมลงขนาดเล็กจะไมสามารถปองกันไดรอยเปอรเซ็นต ซึ่งถาหากใชมุงไน ลอนที่มีความถี่เพิ่มขึ้นเปน 24 และ 32 ชองตอนิ้วแลวจะปองกันไดแตอาจมีปญหาเรื่องอุณหภูมิและ ความชื้นภายในมุงขอควรระวังสําหรับการปลูกผักในโรงเรือนมุงตาขาย                                                                      ❖ อยาใหมีหนอนผีเสื้อหรือหนอนตางๆ หลุดเขาไปในโรงเรือนไดเพราะหนอนตางๆ เหลานี้ จะสามารถขยายพันธุไดอยางรวดเร็ว                                                                                                                            ❖ ในการยายกลา จะตองตรวจดูกลาผัก อยาใหมีไขตัวหนอนหรือดักแดติดเขาไปในโรงเรือน                  ❖ ควรดูแลอยาใหมุงตาขายชํารุดฉีดขาด เพราะอาจทําใหดวงหมัดผักเล็ดลอดเขาไปไดอาจจะ มีการรองดวยผาหรือแผนยางบริเวณที่มีการเสียดสีระหวางตาขายกับโครงสรางเพื่อปองกันการฉีดขาด         ❖ มุงตาขายจะตองปดมิดชิดตลอดเวลา และควรทําประตูเปนแบบสองชั้น                                             ❖ การปลูกผักในโรงเรือนมุงตาขายไมสามารถปองกันแมลงขนาดเล็กไดดังนั้น จึงอาจจะตอง ใชวิธีการกําจัดศัตรูพืชอื่นๆ รวมดวย                                                                                                                     ❖ ผักที่ปลูกไดในมุงตาขายไนลอน ประเภทกินใบ ไดแก คะนา ผักกาดขาว กวางตุง ฮองเตตั้งโอปวยเลง ขึ้นฉาย เปนตน ประเภทกินดอก ไดแก กะหลํ่าดอก บล็อกโคลี่ เปนตน ประเภทกินฝกและผล ไดแก ถั่วฝกยาว มะเขือเปราะ ถั่วลันเตา เปนตนการควมคุมโดยชีววิธี                                                                                                                                          เปนการใชสิ่งมีชีวิตควบคุมศัตรูพืช ซึ่งไดแก แมลง ตัวหํ้า ตัวเบียน ที่ทําลายแมลงศัตรูพืชชนิด อื่น หรืออาจใชสิ่งมีชีวิตเล็กๆ เชน เชื้อบักเตรีเชื้อไวรัส เชื้อรา ไสเดือนฝอย เปนตน ในการควบคุมซึ่งมี รายละเอียด ดังนี้                                                                                                                                                                เชื้อบักเตรี   ที่นิยมใชในการควบคุมแมลง คือ เชื้อบีที (BT) โดยแมลงที่ไดรับเชื้อบักเตรีชนิดนี้ เขาไปแลว นํ้ายอยในลําไสของแมลงจะละลายผลึกของเชื้อบักเตรี ทําใหเกิดสารพิษทําลายระบบยอย อาหารและอวัยวะของแมลง ทําใหขากรรไกรแข็ง กินอาหารไมไดเคลื่อนไหวชาลง และตายไปในที่สุด                                   เชื้อบักเตรีที่มีขายเปนการคาจะมี 2 กลุม คือ                                                                                        1. Kurstaki ไดแก แบคโทรฟนเอชพี ดับเบิ้ลยูพี, เซ็นทารี่ยูดีจี มีประสิทธิภาพในการกําจัด หนอนในผัก หนอนกระทูหอม และหนอนคืบกะหลํ่า                                                                                                    2. Aizawai ไดแก ฟลอรแบค เอชพี, ฟลอรแบค เอฟซี, ธูรีไซด เอชพีมีประสิทธิภาพในการ กําจัดหนอนใยผัก และหนอนคืบกะหลํ่า เทานั้นดังนั้น การที่จะใชเชื้อบักเตรีใหไดผล ควรเลือกชนิดของเชื่อใหตรงกับแมลงศัตรู และควรฉีด พนเมื่อหนอนยังเปนตัวออนอยู หลีกเลี่ยงแสงในขณะฉีดพน และไมควรใหนํ้าหลังจากฉีดพนเชื้อบักเตรี แลว เชื้อไวรัส                                                                                                                                                       ใชในการควบคุม คือ เอ็นพีวี (NPV) โดยใชในการกําจัดหนอนหลอดหอมหรือหนอน หนังเหนียว ซึ่งเชื้อไวรัสชนิดนี้จะเขาไปทําลายระบบตางๆ ของรางกาย ทําใหหนอนลดการกินอาหาร เคลื่อนไหวชา ลําตัวมีสีซีดลง มีจุดสีขุนหรือสม แลวจะใชขาเทียมเกาะที่ตนพืชหอยหัวลงมาตายในที่สุด                             เชื้อรา                                                                                                                                                               ที่ใชในการควบคุม คือ ไตรโครเดอรมาจะควบคุมเชื้อสาเหตุของโรครากเนา โคนเนา เนาคอดิน ของมะเขือเทศและผักกาดหัว โดยจะใชเชื้อราผสมกับรําขาวและปุยหมัก ในอัตรา 1:10:40 แลวใชรอง กนหลุมหรือโรยรอบโคนตน                                                                                                                ไสเดือนฝอย                                                                                                                                                     จะชวยควบคุมดวงหมัดผัก โดยชอนไชเขาสูระบบเลือดหรือกระเพาะอาหาร เมื่อเขาไปแลวจะถูก ยอยทําลาย จากนั้นจะปลดปลอยเชื้อบักเตรีที่เปนอันตรายตอแมลงออกมา ทําใหแมลงตายในที่สุด ใน การใชไสเดือนฝอยนั้น เกษตรกรควรเก็บรักษาไวในที่เย็น และใชไสเดือนฝอยในการควบคุมหลังจาก การใหนํ้าแกตนพืชชวงเวลาเย็นๆ เนื่องจากไสเดือนฝอยจะไมทนทานตอสภาพที่แหงแลง หรือถูกแสง แดดการใชสารสกัดจากพืช                                                                                                                          พืชที่นิยมนํามาใชสกัดเปนสารควบคุมโรคและแมลง คือ สะเดา เนื่องจากในสะเดามีสาร อะซาดิแรคติน (Azadirachtin) ซึ่งมีคุณสมบัติชวยในการปองกันและกําจัดแมลงไดโดย                                                    • สามารถใชฆาแมลงไดบางชนิด                                                                                                              • ใชเปนสารไลแมลง                                                                                                                                 • ทําใหแมลงไมกินอาหาร                                                                                                                          • ทําใหการเจริญเติบโตของแมลงผิดปกติ                                                                                                • ยับยั้งการเจริญเติบโตของแมลง                                                                                                            • ยับยั้งการวางไขและการลอกคราบของแมลง                                                                                          • เปนพิษตอไขของแมลง ทําใหไขไมฟก                                                                                                   • ยับยั้งการสรางเอนไซมในระบบยอยอาหารของแมลง                                                                                                                                                               วิธีการใช คือ นําเอาผลสะเดาหรือสะเดาที่บดแลว 1 กิโลกรัม แชในนํ้า 20 ลิตร ทิ้งคางคืนไว 1 คืน แตถาเกษตรกรมีเครื่องกวนสวนผสมดังกลาว ก็จะลดเวลาเหลือเพียง 3-4 ชั่วโมง จากนั้นกรอง เอาแตนํ้ามาผสมดวยสารจับใบประมาณ 1 ชอนโตะ แลวนําไปรดพืชผักทันทีสวนกากของสะเดาที่เหลือ ใหนําไปโรยโคนตนเพื่อปรับปรุงสภาพดิน และกําจัดแมลงในดินไดอีกดวยชนิดของแมลงที่สามารถกําจัดไดดวยสะเดา                                                                                        1. ชนิดที่ใชแลวไดผลดี ไดแก หนอนใยผัก หนอนหนังเหนียว หนอนกระทูชนิดตางๆ หนอน กัดกินใบ หนอนเจาะยอด หนอนชอนใบ หนอนมวนใบ หนอนหัวกระโหลก                                                             2. ชนิดที่ใชแลวไดผลปานกลาง ไดแก เพลี้ยจักจั่น หนอนเจาะ สมอฝาย หนอนตนกลาถั่ว แมลงหวี่ขาว แมลงวันทอง เพลี้ยไกแจเพลี้ยอ่อน                                                                                                         3. ชนิดที่ใชแลวไดผลนอย ไดแก หนอนเจาะฝกถั่ว เพลี้ยไฟ ไรแดง มวนและดวงชนิดตางๆ พืชผักที่ใชสารสกัดจากสะเดาไดผล ไดแก ผักคะนา กวาง ผักกาดหอม กะหลํ่าปลีกะหลํ่าดอก แตงกวา แตงโม แตงเทศ มะเขือเทศ มะเขือยาว หนอไมฝรั่ง ขาวโพดออน พริกขี้หนู ตําลึง มะนาว มะกรูดการใชสารแคมีปองกันและกําจัดศัตรูพืช                                                                                                           จากขอมูลที่ไดกลาวมาแลวขางตน ในการปฏิบัติจริงของเกษตรกรนั้น เกษตรกรตองหมั่นตรวจ แปลงปลูกพืชของตนอยางสมํ่าเสมอ เพื่อเปนการพยากรณสถานการณของศัตรูพืชในแปลงของตน เมื่อ ทราบสถานการณแลวจึงพิจารณาเลือกใชวิธีการปองกันและกําจัดที่เหมาะสม แตในกรณีที่ไมสามารถ ควบคุมหรือไมมีวิธีการควบคุมใดที่ใชไดผลแลว เกษตรกรอาจใชสารเคมีในการควบคุมศัตรูพืชนั้นๆ ได โดยพิจารณาจาก                                                                                                                                     
1. เปนสารเคมีที่เหมาะสมกับศัตรูพืชชนิดนั้น                                                                                           2. สารเคมีนั้นสลายตัวไดเร็ว                                                                                                                       3. ใชในอัตราที่เหมาะสมตามคําแนะนํา                                                                                                    4. เวนระยะการเก็บเกี่ยวผลผลิตตามคําแนะนํา ทั้งนี้เพื่อไมกอใหเกิดอันตราย หรือมีสารพิษตกคางในพืชผักนั้น และมีความปลอดภัยตอ ผูบริโภคอีกดวย